Η βαρηκοΐα
Τι πρέπει να ξέρετε
Οι περισσότεροι έρχονται τέσσερα με επτά χρόνια αφού πρωτοπαρατήρησαν κάτι. Στο διάστημα αυτό δεν χάνεται μόνο η ακοή — χάνονται και οι συζητήσεις.
Γιατί εμφανίζεται με την ηλικία
Μέσα στο εσωτερικό αυτί υπάρχουν χιλιάδες μικροσκοπικά τριχωτά κύτταρα που μετατρέπουν τον ήχο σε σήμα για τον εγκέφαλο. Με τα χρόνια φθείρονται και δεν αναπλάθονται.
Φθείρονται πρώτα εκείνα που αναλαμβάνουν τις ψηλές συχνότητες. Εκεί ακριβώς ζουν τα σύμφωνα — το «σ», το «φ», το «θ». Τα φωνήεντα, που είναι χαμηλόσυχνα, ακούγονται κανονικά.
Αυτός είναι ο λόγος που λέει «ακούω, δεν καταλαβαίνω»: ακούει τη φωνή σας, αλλά λείπουν τα γράμματα που ξεχωρίζουν τη μία λέξη από την άλλη.
Τι άλλο την προκαλεί
Η ηλικία δεν είναι η μόνη αιτία. Συχνά συνυπάρχουν περισσότερες από μία:
- Έκθεση σε θόρυβο. Χρόνια σε εργοτάξιο, εργοστάσιο ή σκοπευτήριο αφήνουν μόνιμο αποτύπωμα.
- Φάρμακα. Ορισμένα αντιβιοτικά και χημειοθεραπευτικά είναι ωτοτοξικά.
- Παθήσεις. Ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά μειώνουν την αιμάτωση του εσωτερικού αυτιού.
- Κληρονομικότητα. Αν ένας γονιός εμφάνισε απώλεια νωρίς, αυξάνεται η πιθανότητα.
- Βύσμα κυψελίδας. Η απλούστερη αιτία, και πλήρως αναστρέψιμη. Αξίζει να αποκλειστεί πρώτη.
Τι αλλάζει αν αφεθεί
Η βαρηκοΐα δεν μένει μόνο στο αυτί. Όταν ο εγκέφαλος δέχεται λιγότερα ηχητικά ερεθίσματα, οι περιοχές που επεξεργάζονται τον ήχο χρησιμοποιούνται λιγότερο.
Μεγάλες μελέτες συνδέουν τη μη αντιμετωπισμένη απώλεια ακοής με αυξημένο κίνδυνο άνοιας, με κοινωνική απομόνωση και με κατάθλιψη. Η αποφυγή δεν είναι ιδιοτροπία: όταν κάθε συζήτηση απαιτεί προσπάθεια, ο άνθρωπος σταματά να συμμετέχει.
Οι έρευνες δείχνουν επίσης ότι η χρήση ακουστικών μειώνει αυτόν τον κίνδυνο — και όσο νωρίτερα γίνει, τόσο καλύτερα.
Πότε αξίζει έλεγχος
Δεν απαιτείται προηγούμενη βεβαιότητα. Ο έλεγχος διαρκεί είκοσι λεπτά και δεν δεσμεύει σε τίποτα. Συνιστάται εφόσον ισχύει έστω ένα από τα παρακάτω:
- Δυναμώνει την τηλεόραση περισσότερο από τους υπόλοιπους.
- Ζητάει επανάληψη, ιδίως στο τηλέφωνο.
- Δυσκολεύεται σε τραπέζια με πολύ κόσμο.
- Έχει βουητό ή σφύριγμα στο αυτί.
- Έχει δουλέψει χρόνια σε θόρυβο.
- Είναι άνω των 65 και δεν έχει ελεγχθεί ποτέ.
Τι δείχνει η εξέταση
Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται σε ένα διάγραμμα, το ακοόγραμμα. Οριζόντια βρίσκονται οι συχνότητες, από τις χαμηλές στις ψηλές. Κάθετα, πόση ένταση χρειάζεται για να ακουστεί ο κάθε ήχος.
Όσο χαμηλότερα πέφτει η καμπύλη, τόσο περισσότερη ένταση απαιτείται. Στην απώλεια που φέρνει η ηλικία, η καμπύλη πέφτει δεξιά — δηλαδή στις ψηλές συχνότητες, εκεί που ζουν τα σύμφωνα.
Σας εξηγώ τι δείχνει το διάγραμμά σας αυθημερόν, και παραλαμβάνετε αντίγραφο.
Συχνές ερωτήσεις
Σε τι ηλικία αρχίζει η βαρηκοΐα;
Η απώλεια ακοής που σχετίζεται με την ηλικία ξεκινά συνήθως μετά τα 60, αλλά εξελίσσεται τόσο αργά ώστε περνούν χρόνια μέχρι να γίνει αντιληπτή. Στους άνω των 65, περίπου ένας στους τρεις έχει κάποιου βαθμού απώλεια.
Είναι αναστρέψιμη;
Εξαρτάται από την αιτία. Η απώλεια από βύσμα κυψελίδας ή από φλεγμονή υποχωρεί μόλις αντιμετωπιστεί. Η απώλεια που οφείλεται σε φθορά των τριχωτών κυττάρων του εσωτερικού αυτιού δεν αναστρέφεται — αντιμετωπίζεται όμως αποτελεσματικά με ακουστικό.
Πονάει η εξέταση ακοής;
Όχι. Φοράτε ακουστικά και σηκώνετε το χέρι όταν ακούτε έναν ήχο. Διαρκεί περίπου είκοσι λεπτά και δεν υπάρχει καμία επέμβαση ή ενόχληση.
Χρειάζομαι ακουστικό και στα δύο αυτιά;
Συνήθως ναι, όταν υπάρχει απώλεια και στα δύο. Ο εγκέφαλος συγκρίνει τον ήχο από τα δύο αυτιά για να καταλάβει από πού έρχεται και για να ξεχωρίσει μια φωνή μέσα σε θόρυβο. Με ένα μόνο ακουστικό η ικανότητα αυτή δεν επανέρχεται.
Θα ακούω αμέσως όπως παλιά;
Όχι από την πρώτη μέρα. Ο εγκέφαλος έχει συνηθίσει στη μειωμένη ακοή και χρειάζεται εβδομάδες για να προσαρμοστεί. Γι’ αυτό οι ρυθμίσεις της πρώτης ημέρας σπάνια είναι οι τελικές.
Ο έλεγχος δεν δεσμεύει σε τίποτα
Είκοσι λεπτά, χωρίς χρέωση για τη μέτρηση. Ενημερώνεστε πλήρως για την κατάσταση της ακοής σας και αποφασίζετε όποτε το κρίνετε.